MATIMU YA XIKOLO XA KA MAGOMANI.

Magomani Primary school yi sunguriwe kwele ndzhaku hi vo 1963. Laha Mudyondzisi wo sungula kungava Kokwani Meriam Shirindza kwele a xenheni wa le Mashubini ya ka Magomani. Loko xi nge se va kona lava a va dyondza Xikolo a va nghena  a Xikundu Primary school leyi namuthla yi tivekaku hi Vito ra Mayeke Primary school.

Ku landziwa Mukhalabya Gevetla Ngoveni mulwi Wa nyimpi ya World war 2. Ku tsala a va zama kambe xiphiqo ku ‘ve vurhongo. Va ri a va etlela va khomile choko. Ku hetelela ku tekiwe xiboho Xa ku Kokwani  Meriam Shirindzi ta ni hi leswi a va swikota no tsala Vito  ra vona no hlayela va fika ka 20 va vhele va thoriwa.  

Loko Xikolo xi ta suka e xenheni xi ta tshama laha xi nga kona namuthla  a ku ri 04 April 1963. Laha ku nga fika na vadyondzisi  vantshwa ku nga Mrs. Dyna Msimeki na Mr. TT Nkombyane. Xichdeni xo sungula xa Magomani Primary school I Mr. Mkhacani Daniel Mabasa. Va joyiniwa hi machudeni manharhu, ku nga The late Mr. Joeseph Xitsoni, The late Ms Thayeni Sbedula, na Mrs Martha Mathonsi-Miyambu. Se ku ta nghena Jumbo, Mr July Mboweni.

Mi ta tsundzuka  leswaku  ku ‘ve na swi dyondzeki swo fana na va tatana Wilson Mandhlazi na Tatana Noel Mafandoni Mathonsi , lava va nghene  xikolo a Xikundu Primary ta ni hi leswi Magomani Primary school yi nga akiwa endzhaku.

Va kondleteri va ku sungula ka Xikolo Lexi swikatsa vanhu vo fana na va Mr. Dutch John Mkhacani, Mr. Hatlani Mashaba, Mr. Simon Magomani, Mr. Willy Machucha, Mr. Fumani Mboweni e ndzhaku ku tata va Mr. Nthlavankuku Mathonsi, Mr. Jonh Mboweni na Mr. David Mashamba.

Hluvuko na ndlandlamuko wu yile emahlweni. Laha Xikolo xi nga kula xi ko xi fika ka standard 4 hi 1968. Lava a va pasa a va hetisa tidyondzo a Xikundu Primary school. Hi malembe ku siyana ku ta ku tava na Standard 5 na 6. Laha Machudeni yo sungula ku pasa 6 ya katsaku vanhu vo fana na va Mr. Freddy Mkhacani, Freddy “Shuffle ” Mathonsi, Mr. Thomas Mathonsi, Mr. Patrick Mathonsi. Mr. Shibambo Richard na va Mr. Freddy Sbedula, Mr Daniel Shilenge na Mr. Freddy Mahlaza, Jelezi Tlukani. Hi 1972.

Magomani yi ki yi nga humesa swi tsutsumi sea ndhuma swo fana na va Tatana Ndhuna Mafenya Magomani, Joel Masiya Mathonsi, Mr. Richard Shibambo, Mr Condazi Bringwenya Mahlaza na Richard Mukoki Mathonsi,Tatani Freddy Mahlaza na tatani John Xingwenyana hambi leswi a va pfa va dyondza a Botsoleni. Lomu ku yimbeleleni khale ka ti kwhayere, a yi vuya na xidlodlo.

Va tirhile ngopfu muchaviseki Principal Nkombyane ku landzelerisa no tisa vana va Xikolo exikolweni leswi a swi nga olovi. Magomani Primary school a yi ri na nyiko ka vanhu vo tsutsuma na ku tlanga bolo hambi ku ri ku yimbelela. Principal yo sungula kuve tatana TT Nkombyane. Va landziwa hi tatani H.R. Shibambo, ka nkarhi wa sweswi I tatana Erick Makondo.

Van’wana va vadyondzisi va khale va katsa vo fana na lava landzelaka.

Mr. John Mbhenyani

Mr. Daniel Mkhacani

Mr. Richard Shibambo

Mr. Joeseph Shibambo

Mr. John Baloyi

Mr. Piet Nkombyane

Mr. Thomas Nkombyane

Mrs. Meriam Shirindzi

Mrs. Mavis Shimbidzana Hlungwani

Mrs. Hatlani.

Mr. R.S. Maphete

Mr. July Mboweni

Mrs. Cate Mandhlazi

Mrs. Grace Nkombyane

Mrs. Mhinga-Fayeteli

Mrs. Paicky Manganyi

Mr. Babani

Mr. Shandlali.

Na van’wana……

Thicara John Mbhenyani va tsarile na Xiphato xa ndhuma hi tiko ra ka Magomani

“MAGOMANI “

Avuxeni bya tiko ra hosi Xikundu

Ku lulama na nambu wari bvubye

Nadzilikano Avuxeni a Botsoleni

Kuna tiko ra Magomani

Kuxonga na vundzeni bya tiko rero

Kayeni ka mikanyi,mitoma ni minkuhlu

E n’wa lungwini a gangeni raka Mondlani

Loko rixile ko twala nkulungwani lowu nge,xaa bavoo,hilebyi,a hilebyi,byo tsoko tsoko,tanani na makhuwanee,swigubu swota chela.

Hilembe ra gidi kaye makume nhungu ntsevu

Kutilekuta fika e swi famonaswin’wana

E swifamona leswi aswi nga telangi ku lunghisa kumbe kudlaya

Swi fikile swi mpfilunganya vana

Kun’we ni vadyondzisi va vona

Ngee ngee ngeeee

Nsimbhi ya xipata ya vitana

Ngee ngee ngeeee

Nsimbhi ya xikolo ya vitana

Tiko axi etleli ku etlela fusi Magomani

Hi HJ Mbhenyani

Lava landzelaka na van’wani, va ‘ve vadyondzisi va xinkarhana ( Private Teachers)

1.Mr.George Maluleke Jambureni

2.Mr.David Hlungwani Makgoto

3.Mr.Tommy Shibambu  Sugar

4.Mr.Richard Mashaba Reo

5.Mr.Morris Maluleke Fayeteli

6.Mr.Michael Ngobeni Maghacha

7.Mr.Richard Maluleke Fayeteli

8.Mr.Freddy Mathonsi Piet

 9.Mrs.Elsie  Shibambo

10.Mrs Sarah Ngobeni (Mashamba)

11.Mrs.Shibambu kata Mr.Joseph

12.Mr.David Magomani

13.Mr. Shilenge Richard Mahlaza

14.Mr.Freddy  Mashamba

15.Mr.Amos Mashamba

16.Mrs.Emelly Mathonsi Piet

17.Mrs.Emelly Mandlhazi

18.Mrs.Meriam Mabasa Mkhacani

19.Mr.Simon Mahungu Sputla  

20. Mr. Erick Mahungu.

21. Ms. Florah Mkhacani Chauke

22. Mr. Patrick Mathonsi.

Navan’wana lavanga ninga varivala.

By Vincent VD shivambu


Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *