Eka n’wina rixaka ra Vatsonga kumbe Ma-Afrika hi ku angarhela xitsundzuxo i ku mi ti vonela ehenhla ka Ximajemaje leswi nga tlhela swi endla leswaku vanhu va ntsan’wa ndzhavuku kumbe ndzhaka ya vona tani hi rixaka. A ha ha xiximani masiku lawu kumbe ku hanya hi ku ti rhandza kambe, hi hanya hi ku tlhela hi endla leswi swi nga endliwa hi Vakokwana va hina hambi ku ti tiva leswaku hi he va mani tani hi rixaka ehenhla ka leswi hi nga endliwa swona hi xikoloni kumbe xihlawuhlawu lexi nga kona namuntlha eka hina vanhu vantima kusuka ka ndzhawu ya SADC na mhaka yo ya mahlweni hi onhetela swilo hi ndlela yo ti kurisa , ku tifumisa na ku la ku phanga rifumo ra van’wana.
Ndzhaka kumbe Ndzhavuko wa hina Ma-Afrika i xikhongelo xi kulu xo huma ka Mumbi kumbe hina vanhu. Ku hlangana ka tixaka, ku tisa kurhula kumbe maendlelo ya hina, leswaku swilo swa hina swi hi fambela kahle kumbe ku tisa kurhula tikweni, ka vanhu va miganga hambi na le ka midyangu ya hina.
I vangani kwala xikarhi ka hina lava swi tivaka ku hi vona va mani? Ku hlaya xivongo ku fika ka mudavuri wa wena, ku tiva mukhuva wa hina vanhu, swiyila kumbe swilo leswi nga ta tlhela swi ku endla munhu ku fana na van’wana vanhu hi ku tlhela u hi tsalela papila kumbe ku hlamula swivutiso eka swin’wana leswi hi talaka ku swi hoxa ka website ya hina ya Huvo Ya Vatsonga tani hi rixaka leri nga tiyimela ha roxe hikuva vanhu va ti tiva leswaku hi vona va mani handle ko lahlekisiwa hi vanhu eka swa matimu na vanhu lava nga na makolo kumbe ku dlawa hi ndlala ehenhla ka matimu ya vanhu ( Ma-Afrika).
Hi Xitsonga xa ka hina loko ku lovoriwa n’wana, ku na swilaveko kumbe swilo leswi faneleke ku laderiwa hi vanhu hi ndlela yo katekisa ntirho kumbe loko hi ku ntirho wu fambile kahle.
Hi leyi mihiva -hivani ya Kona .
1.Xo sungula i mhaka yo amukela vayeni kumbe tintsumi kumbe varhumiwa lava nga ta ku lovoleni hi ku tlhela ku twananiwa hi mhaka yo nkarhi na leswi lava mbirhi ku nga vona vinyi va ntirho va lavaka ku swi vona mayelano na ntirho wa vona.
Ku lovola, a hi ku jumana, mhaka ya xitumbelalani kumbe ku ntshukuselana mahlo kambe i ku va loko vanhu va va pfune2ka hi ndlela yo vumba vuxaka hi tlhelo ra swa vukati, ku teka na ku tekiwa. Mhaka kulu i ku vatekani hi vona va fambisi va ntirho lowu nga kunguhatiwa na ku va kota ku lumana ndleve hi leswi ntirho wu faneleke ku fambisa swona na ku va kota ku hundzisa mhaka ya vona ka lava kulu kumbe varhumiwa ngopfu eka va malume loko va ri kona kumbe maxaka ya le kusuhi exikarhi ka vatekani.
2.Ku na swiboho leswi nga vekiwa loko ku amukeriwa vayeni na ku vayeni a vo nghena njee amutini handle ko amukeriwa hi vadyangu na loko va nge se nghena mutini kumbe khorweni. Ku na vanhu lava nga hlawuriwa leswaku hi vona lava faneleke ku hlanganisa vayeni hi ku tlhela va etlele hansi la vayeni va nga yima kona loko va nge se nghena mutini na ku, ku humesiwa ntshengo wo karhi lowu nga vekiwa tanihi ndzuvu ku amukela vayeni kumbe ku boha timbyana ka ndyangu lowu va nga ta ka wona hi tlhelo ra ndzovolo.
3.Loko ntirho wu nge se sungula ku na tintsumi timbirhi leti nga hlawuriwa hi matlhelo mambirhi hikuva vayeni kumbe varhumiwa na vona va ri na ndzhawu ya vona leyi va nga tshama ka yona na vanhu va vona hi ndlela yo kombisana.
4.Mavhula xifuva.
Vayeni va boheka ku gogodza mutini hi tlhelo ro pfuxela no ti tivisa leswaku hi vona va mani na mhaka ya xikongomelo lexi nga vatisa mutini hi ndlela yo luva hi swigetsegetse leswi nga vekiwa. Varhumiwa va boheka ku riha nandzu ka vinyi va muti hikuva ku tshoviwile rihlampfu.
5.Ku na swilo leswi ladzelaka leswaku swi tiviwa hi matlhelo mambirhi na ku ntirho wu famba kahle.
(a) Tifuku timbirhi ta fole.
(b). Mali yo landza mhani masin’wini.
(b) Ku landza papa etimbaleleni kumbe la va nga tumbela Kona .
(c) Jazi ra papa
(d) Matlhoma nyangweni
(e) Xipaci kumbe la ku nga ta hoxiwa kona mali ya ndzovolo.
(f) Mudzivuriso wa mhani
(g) Mali yo basisa
(h) Nkumba wo ndlalela la ku nga ta hlayeriwa kona mali.
(i) Rimhondzo (byalwa)
(j) Case ya byalwa na ti cold drinks na loko ntirho wu nge se fika a makumu na ku makoti wa famba. Makoti swa endleka a famba ku ya vukatini kumbe loko ku yimeriwa siku ra mucato na ku hi rona siku leri a nga ta famba ha rona.
Ku papalata mhaka ya vukhamba leswi nga tinyika matimba tikweni vanhu ha tsundzuxiwa ku tirhisa mali yo ringanela hi siku ra ndzovolo na ku leyi nga sala ku tirhisiwa mhaka ya maguva lawa hi ndlela ya xithekinoloji.
03/04/2026
Huvo ya vatsonga.
Leave a Reply